Naar meer inzicht in de risico’s van het business model van ondernemingen
Oproep tot dialoog met alle stakeholders
Auteur: Barbara Majoor05 maart 2013
De vraag van de samenleving naar een volledige risicorapportage en inzicht in de effecten op de financiële stabiliteit van een onderneming is tot op de dag van vandaag nog niet beantwoord. Uit recent onderzoek door de Open Universiteit in samenwerking met de NBA blijkt opnieuw dat ondernemingen nog nauwelijks aandacht besteden aan de risico’s voor de continuïteit van de onderneming. Geconcludeerd kan worden dat ondernemingen worstelen met het volledig en transparant rapporteren van risico’s.
Het is dan ook terecht dat de maatschappij van de accountant een
actieve rol verlangt om publiekelijk zijn mening te geven over de
financiële stabiliteit van de onderneming. Dit betekent in de
eerste plaats dat de accountant in de toekomst, nog meer dan
tegenwoordig, een kritisch klankbord moet zijn voor het bestuur en
de toezichthoudende organen over onderwerpen zoals
risicomanagement, data privacy, security en het governance model
van een onderneming. Vooral de behoefte aan inzicht in de risico's,
en de mening van de accountant daarover, zal de komende jaren nog
verder toenemen. In de accountantsrapportage aan de auditcommissie
moet de risicorapportage een prominentere plaats innemen.
De maatschappij vraagt echter meer. Stakeholders vragen nu aan
de accountant om inzicht in het risicoprofiel van de onderneming,
inzicht in de kwaliteit van het proces van risicomanagement en de
risicorapportage. Moet dus de mening van de accountant niet nu al
doorklinken in de controleverklaring? Mijn antwoord is ja, maar de
huidige middelen zijn niet toereikend.
Want welke ruimte heeft de accountant op dit moment om bepaalde
zaken aan de orde te stellen, en - in het uiterste geval - naar
buiten te brengen? Bij conflicten kan een accountant weigeren een
controleverklaring te ondertekenen, maar dat is een laatste
redmiddel - en geen fraai middel - om kritische opmerkingen van de
accountant openbaar te maken. Daar moeten betere middelen voor
komen. Hiervoor is nodig dat de controleverklaring wordt
aangepast.
De voorstellen van de IAASB om deze verklaring drastisch aan te
passen en ruimte te bieden voor het benoemen van risico's en
overwegingen is inhoudelijk de juiste stap. Maar dat vraagt ook een
mandaat van de samenleving, waarin alle betrokken stakeholders de
accountant de ruimte geven om aan die maatschappelijke behoeften te
voldoen, en zijn overwegingen en inzichten zonder voorbehoud met de
samenleving te delen. Die dialoog zal eerst gevoerd moeten worden
met alle betrokken stakeholders en toezichthouders. Het wordt tijd
dat we daar een prioriteit van maken.